انواع سانتریفیوژ

طرز کار با دستگاه سروفیوژ آزمایشگاهی

طرز کار با دستگاه سریفیوژ آزمایشگاهی

سروفیوژ نوعی از  سانتریفیوژ کوچک می باشد که در بانک خون برای آزمایشات کراس، آنتی بادی، گروه خونی و همچنین جدا کردن سرم از گلبول قرمز به کار می رود.

 

 

سروفیوژ

 

1- قبل از استفاده از دستگاه درب دستگاه باز شود درب را به سمت پایین دستگاه همزمان فشار دهید سمت راست بدنه دستگاه سوراخی وجود دارد که برای باز کردن  قفل اضطراری می باشد . ابتدا پیچ گوشتی که همراه دستگاه قرار دارد را از محل  سوراخ وارد کنید به آرامی پیچ گوشتی را به سمت داخل فشار دهید درب دستگاه باز خواهد شد.

2-  بسکت ها را روبروی شماره ای که به روی هد حک شده قرار دهید.

(نکته: شماره ای که روی بسکت حک شده به سمت هد باشد).

از بالانس بودن هد دستگاه و بسکت ها و نمونه ها اطمینان حاصل نمایید و فقط  برای دستگاه های سوئینگ 4 هزار دور از پولک ضربه گیر برای جلوگیری از  شکستن لوله استفاده کنید.

3-  دو شاخه به پریز برق وصل نمایید و حتما پریز برق ارت دار باشد و از سه راهی  دیواری بدون ارت استفاده نکنید.

4-  تنظیم سیکل کاری حافظه ی دستگاه edit memory : به منظور تنظیم سیکل های کاری از کلیدهای up وdown نشانگر  فلش را بر روی منوی edit memory قرار داده و کلید enter را فشار دهید در تمام منوها شما می توانید با فشردن کلید enter آن  منو را انتخاب کنید و یا وارد آن منو شوید با انتخاب کلید up و down حافظه مورد نظر را انتخاب کرده و مجددا کلید enter را فشار  دهید با استفاده از کلیدهای up و down و نگه داشتن آن ها دور را بر اساس rpm تنظیم نمایید دستگاه به صورت خودکار RCF را  تنظیم میکند با فشردن کلید enter و انتقال نشانگر بر روی RCFمیتوانید دور را بر اساس RCF تنظیم نمایید.

برای تنظیم تایمر مجددا کلید enter را فشار دهید در ابتدا دقیقه minute سپس ثانیه second را تنظیم نمایید با فشردن کلید enter مقادیر تنظیمی شما ذخیره شده و مقادیر جدید بر روی حافظه انتخابی شما قابل مشاهده می باشد توجه کنید در هر زمانی شما  می توانید با فشردن کلید esc از منوی تنظیمات خارج شوید در این صورت مقادیر تغییر یافته ذخیره نمی شود.

برای بازگشت به منوهای اصلی دستگاه کلید esc را فشار دهید. در تمامی منو ها شما می توانید با فشردن کلید esc منوی قبلی و درذنهایت منوهای اصلی دستگاه بازگردید.

5- شروع به کار دستگاه  اجرای حافظه ها: برای شروع به کار دستگاه نشانگر را بر روی منوی run memory قرار  داده و کلید enter را فشار دهید.

با استفاده از کلیدهای up و down حافظه موردنظر را انتخاب کرده و کلید enter را فشار دهید.دستگاه بر اساس مقادیر تنظیم شده )دور و تایمر) حافظه مورد نظر شروع به کار خواهد نمود. توجه داشته باشید هنگام شروع به کار دستگاه بایستی درب دستگاه بسته باشد و غیر این صورت دستگاه پیغام باز بودن درب را نمایش داده و تا زمانی که درب دستگاه باز است از اجرای سیکل جلوگیری می نماید و در حین اجرای سیکل شما می توانید دور دستگاه و تایمر را بر روی صفحه نمایشگر مشاهده نمایید الزم به ذکر است تایمر پس از رسیدن دور دستگاه دور تنظیمی به صورت معکوس شروع به کار خواهد نمود جهت تغییر نمایش rpm به RCF و بالعکس کافیست کلید enter را فشار دهید .

6- اجرای سریع حافظه شماره 1 –   fast run (m1) برای اجرای سریع حافظه شماره یک کافی است نشانگر روی منوی–   fast run (m1)  قرار داده و کلید enter را فشار دهید در این صورت بدون نیاز به ورود به منوی اجرای حافظه حافظه ی شماره ی 1 اجرا می شود.

7- پایان سیکل یا توقف سیکل: cycle of end cycle stop   پس از پایان سیکل اتمام تایمر دستگاه بر اساس شیب ramp fall تعریف شده و در منوی ramp set rate متوقف می شود در صورت عدم نیاز به اجرای مرحله ramp fall کلید esc را فشار دهید در این صورت موتور دستگاه به صورت طبیعی و بدون اعمال شیب یا ترمز متوقف خواهد شد در صورت نیاز به توقف سیکل قبل از به پایان رسیدن تایمر در هنگام اجرای سیکل می توانید با فشار دادن کلید esc به سیکل پایان دهید پس از توقف کامل هد دستگاه در دستگاه به صورت خودکار باز می شود.

این قسمت مخصوص دستگاه های دارای BRAKE است

اجزای تشکیل دهنده سروفیوژ

 

 

 

 

 

 

تنظیم شیب افزایش و کاهش دور سروفیوژ  :

برای تنظیم شیب افزایش و کاهش دور دستگاه ، نشانگر را روی منوی 4 SET RATE RAMP قرار داده و کلید ENTER را فشار دهید.

با استفاده از کلیدهای UP و DOWN میزان شیب افزایش دور موتور( RAMP RISE )را بین 10 % تا %100 تنظیم نمایید. با تنظیم  این مقدار سرعت رسیدن دور دستگاه به مقدار تنظیمی پس از اجرای سیکل تعیین می گردد. عدد %100 به معنی حداکثر سرعت و عدد 10٪  به معنی حداقل سرعت خواهد بود. لازم به ذکر است هر چه سرعت رسیدن دور دستگاه به مقدار تنظیمی کمتر باشد پایداری دور دستگاه در لحظات اولیه بعد از رسیدن دور دستگاه به دور تنظیمی بیشتر خواهد بود.

پس از تنظیم شیب افزایش دور، شما می توانید با  فشردن کلید ENTER شیب کاهش دور)RAMP FALL )دستگاه را پس از اتمام تایمر سیکل تنظیم نمایید. این مقدار نیز بین %10 تا 100 ٪قابل تنظیم می باشد.برای دستگاه های بالای 10 هزار دور فقط تا %60 تنظیم شده است و زیر 10 هزار دور تا %100 قابل تنظیم  است و عدد بزرگتر به معنی کاهش دور سریعتر بر اساس محدوده ذیل می باشد:

الف _ توقف تدریجی %10 تا45% : اتمام سیکل با کاهش تدریجی دور موتور(عدد بزرگتر به معنی کاهش دور سریعتر می باشد.(

ب _ توقف با ترمز %55 تا %100: اتمام سیکل با استفاده از ترمز) (BRAKE )عدد بزرگتر به معنی ترمز قویتر و کاهش دور سریعتر می باشد.(

ج _ توقف طبیعی %50: خاموش کردن موتور و توقف طبیعی بدون اعمال توقف تدریجی)%10 تا  با فشردن کلید ENTER مقادیر تنظیم شده ، ذخیره شده و منوهای اصلی دستگاه نمایش می یابد. همچنین شما می توانید در هر زمان با  فشردن کلید ESC از منوی تنظیم شیب دستگاه و بدون ذخیره شدن تنظیمات خارج شده و به منوی اصلی دستگاه باز گردید.

تفاوت RPM و RCF در سرفیوژ Rpm

مخفف “minute per Revolutions “دور در دقیقه است. تولیدکنندگان سانتریفیوژها سرعت آنها را با استفاده از این کمیت مشخص میکنند. روتور، صرف نظر از اندازه ی آن، با این سرعت چرخش دارد. اما نیرویی که به محتویات سانتریفیوژ اعمال میشود، با توجه به اندازه ی روتور سانتریفوژ، تغییر میکند.

RCF مخفف “force centrifugal relative “نیروی گریز از مرکز نسبی است و بر اساس ضریبی از g اندازه گیری میشود و نیرویی است که بر محتویات روتور اعمال میشود و ناشی از چرخش روتور است. در حقیقت در سانتریفیوژها RCF است که باعث جداسازی محلولهای آبی میشود، نه. RPM

فرمول دور سرفیوژ حال که تفاوت این دو را متوجه شدیم، باید بدانیم که برای تبدیل این دو واحد به یکدیگر از فرمول زیر استفاده می شود. این فرمول در واقع هم می تواند فرمول محاسبه rcf باشد و هم فرمول محاسبه rpm سانتریفیوژ: 2 R

 

نیروی سروفیوژ

چنانچه ذرات در یک نمونه دارای جرم های متفاوتی باشند، میتوان بر اساس  اختلاف جرم و تاثیر نیروی ثقل، آنها را از یکدیگرجدا کرد. برای این کار از دستگاهی به نام سانتریفیوژ استفاده میشود که مبنای عملکرد  آن فیزیک دورانی و نیروی گریز از مرکز می باشد. در حقیقت این دستگاه توسط نیروی گریز از مرکز، ذرات سوسپانسیون را از مایع جدا  می کند و همچنین باعث تفکیک دو مایع با تراکم متفاوت میشود. دستگاه با ایجاد نیروی چندین برابر نیروی جاذبه، باعث افزایش سرعت  طبیعی جدایی ذرات با تراکم متفاوت میشود . در یک نگاه سانتریفیوژ یک چرخنده فلزی است با حفره هایی که در آن نمونه های مورد  نظر قرار گرفته و با سرعت مشخص می چرخند . اما از دیدگاه فنی مؤلفه هایی هستند که عملکرد این سیستم را تحت تاثیر قرار میدهند.

همانطور که مشاهده می شود هر چه شعاع محور دورانی در سانتریفیوژ بزرگتر باشد، جداسازی بهتر ودر زمان کمتر انجام میشود. بنابر این  برای خرید دستگاه سانتریفیوژ یکی از مواردی که باید مورد توجه قرار بگیرد نیروی RCF میباشد. چراکه سانتریفیوژها با سرعت چرخشی برابر میتوانند شعاع دورانی و نیروی جداسازی متفاوتی داشته باشند و این امر میتواند کابرد آنها را متمایز گرداند.

روش نگهداری سریفیوژ

  • _ تمیز نگاه داشتن سرفیوژ در کاهش انتشار آلودگی ها بسیار مهم است و باید در فواصل زمانی مشخص انجام شود. در صورت  استفاده مکرر باید در فواصل زمانی کوتاه ترجیحا روزانه توسط هیپوکلریت سدیم 3 % تمیز شود.
  • در صورت شنیدن صدای ناهنجار از سانتریفیوژ باید آن را بلافاصله خاموش نمود. در صورت شکسته شدن لوله ها ابتدا دستگاه به مدت حداقل نیم ساعت خاموش بماند و جهت تمیز کردن دستگاه از هیپوکلریت سدیم 3 % استفاده گردد .

3- در صورت حضور واحد ایمنی و بهداشت HSE در مرکز در ابتدا با واحد مذکور جهت تمیز نمودن دستگاه هماهنگی های اولیه صورت  گیرد .

4- درصورت نیاز به تمیز کردن دستگاه ابتدا داخل سانتریفیوژ از نظر پاشیدن خون ، سرم ، مایعات و یا خرده های شیشه شکسته کنترل

شده و با محلول هیپوکلریت سدیم با رقت 3 % تمیز شود . جهت تمیز کردن دستگاه از پارچه یا تنظیف نیمه مرطوب این کار استفاده

شود . ازاسپری کردن محلول تمیز کننده به شدت خودداری شود .

5- بازدید ذغال بصورت دوره ای )سالیانه( انجام شود .

6-  از دستگاه سانتیریفیوژ به طور متناوب استفاده ننمایید.

7- توجه : دستگاه سانتریفیوژ در 4000RPM= دور بر دقیقه به 3040RCF= می رسد.

به عدد RCF (عدد G )توجه فرمایید، چنانچه جداسازی آزمایش مد نظر شما با عدد کمتری از RCF حاصل می گردد، بایستی در تنظیم  دور و زمان کارکرد دستگاه دقت فرمایید.

اگر جدا سازی در آزمایش مورد نظر روی عدد 3000RPM= دور بر دقیقه انجام می شود. بهتر است از نهایت سرعت استفاده نشود . کار  با دستگاه در زمان طولانی  با 4000=RPM دور بر دقیقه باعث کاهش عمر مفید دستگاه می شود.

مشخصات فنی سرفیوژ آرنا ژن تجهیز

  • جنس هد تفلون
  • بدنه فولادی با رنگ پودری الکترواستاتیک اپوکسی
  • درب دستگاه پلکسی
  • نمایشگر دستگاه دیجیتال
  • کاسه دستگاه آلومینیوم
  • کنترل دور (تایمر 1تا 99 دقیقه) دیجیتال(میکروپروسسور PID )
  • کار کرد بدون صدا و لرزش
  • دارای سیستم ایمنی جهت جلوگیری از چرخش روتور هنگام باز بودن درب دستگاه
  • دارای فیوز جهت محافظت از برد
  • دارای ترانس کاهنده ولتاژ برای ایمنی بیشتر با ایزولاسیون مناسب

 

خطاهای رایج هنگام کار با سانتریفیوژ آزمایشگاهی و راه‌های جلوگیری از آن‌ها

سانتریفیوژ یکی از مهم‌ترین دستگاه‌ها در هر آزمایشگاه تشخیص طبی، تحقیقاتی و بالینی است. با وجود سادگی ظاهری کار با آن، رایج‌ترین خطاها معمولاً در همین مرحله رخ می‌دهد و می‌تواند باعث همولیز، تغییر نتایج آزمایش، خرابی دستگاه و حتی خطرات ایمنی برای اپراتور شود. در این مقاله به مهم‌ترین خطاهای عملی هنگام کار با سانتریفیوژ و روش صحیح جلوگیری از آن‌ها می‌پردازیم.


۱) بالانس نکردن صحیح نمونه‌ها

خطر:

  • لرزش شدید دستگاه
  • شکستن لوله
  • آسیب‌دیدن روتور و موتور
  • کاهش کیفیت جداسازی نمونه

راه‌حل:

  • همیشه تعداد نمونه‌ها زوج باشد.
  • حجم نمونه‌ها باید یکسان باشد.
  • از لوله‌های هم‌جنس استفاده کنید.
  • اگر یک نمونه دارید، یک لوله خالی پر از آب برای بالانس قرار دهید.

۲) انتخاب سرعت (RPM) اشتباه

سرعت بیش از حد باعث همولیز و سرعت کمتر از حد موجب جداسازی ناقص نمونه می‌شود.

دلایل رایج:

  • عدم آشنایی با RCF و RPM
  • فرض اشتباه اینکه هرچه دور بیشتر، نتیجه بهتر

راه‌حل:

  • دور مناسب را طبق دستورالعمل تست انتخاب کنید.
  • برای تبدیل RPM به RCF از فرمول یا جدول استاندارد استفاده کنید.
  • برای سرم معمولاً ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ دور توصیه می‌شود.

۳) پر کردن بیش از حد لوله

پر بودن بیش از حد لوله باعث نشتی در داخل روتور، آلودگی و حتی انفجار لوله در سرعت بالا می‌شود.

راه‌حل:

  • حداکثر تا دو سوم حجم لوله را پر کنید.
  • انتهای لوله را کاملاً محکم ببندید.

۴) باز کردن درب پیش از توقف کامل

یکی از خطرناک‌ترین خطاهایی است که احتمال آسیب فیزیکی دارد.

نتایج:

  • پرتاب لوله به بیرون
  • آسیب به درب سانتریفیوژ
  • خرابی محور مرکزی

راه‌حل:

  • تا روشن شدن چراغ “توقف کامل” صبر کنید.
  • درب را کاملاً آهسته باز کنید.

۵) استفاده از لوله‌های بی‌کیفیت یا آسیب‌دیده

لوله‌های ترک‌دار یا تاریخ‌گذشته در سرعت بالا به‌سرعت شکسته و باعث پاشش نمونه می‌شوند.

راه‌حل:

  • قبل از قرار دادن در روتور، لوله‌ها را از نظر ترک بررسی کنید.
  • از برندهای معتبر استفاده کنید.
  • برای نمونه‌های حساس از لوله‌های مقاوم در برابر فشار استفاده کنید.

۶) قرار دادن لوله‌ها در شیار اشتباه روتور

این خطا باعث ایجاد فشار نامتعادل و آسیب به روتور می‌شود.

راه‌حل:

  • لوله‌ها باید دقیقاً در جای موازی یکدیگر قرار گیرند.
  • لوله‌های با قطرهای مختلف را کنار هم نگذارید.

۷) سانتریفیوژ کردن نمونه لخته‌شده

این کار باعث جدا نشدن صحیح سرم و ایجاد نتایج غلط می‌شود.

راه‌حل:

  • حتماً قبل از سانتریفیوژ، نمونه را به آرامی مخلوط کنید.
  • برای CBC از نمونه تازه استفاده کنید.

۸) استفاده از دور بیش از حد برای نمونه‌های حساس

برخی نمونه‌ها مانند CSF، ادرار یا نمونه‌های سلولی در دور زیاد آسیب می‌بینند.

راه‌حل:

  • قبل از انجام کار، دستورالعمل نوع نمونه را بررسی کنید.
  • هرگز به صورت آزمایشی دور را افزایش ندهید.

۹) بی‌توجهی به صدای غیرعادی دستگاه

صدای غیرطبیعی یعنی عدم بالانس، مشکل موتور یا خرابی روتور.

راه‌حل:

  • دستگاه را فوراً خاموش کنید.
  • نمونه‌ها را بررسی و دوباره بالانس کنید.
  • اگر مشکل ادامه داشت سرویس‌کار را خبر کنید.

۱۰) تمیز نکردن روتور پس از هر شیفت

آلودگی‌های باقی‌مانده باعث خوردگی، بوی نامطبوع و کاهش عمر دستگاه می‌شود.

راه‌حل:

  • بعد از هر شیفت روتور را با الکل ۷۰٪ تمیز کنید.
  • هرگز از مواد ساینده استفاده نکنید.

 

راهنمای انتخاب روتور مناسب سانتریفیوژ برای آزمایشگاه شما

انتخاب روتور مناسب، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها هنگام تهیه سانتریفیوژ یا ارتقای تجهیزات آزمایشگاهی است. روتور نه‌تنها نوع جداسازی را تعیین می‌کند، بلکه بر سرعت، دقت، ایمنی، طول عمر دستگاه و کیفیت نتایج نیز تأثیر مستقیم دارد. بسیاری از مشکلات رایج در جداسازی نمونه‌ها، ناشی از انتخاب نوع نادرست روتور است.

. نوع روتور: اولین قدم در انتخاب درست

روتورهای سانتریفیوژ به‌طور کلی در دو گروه اصلی قرار می‌گیرند:

۱. روتور زاویه ثابت (Fixed Angle)

  • لوله‌ها با زاویه ۲۵ تا ۴۵ درجه قرار می‌گیرند.

  • برای جداسازی سریع و رسوب‌گیری کامل مناسب است.

مزایا: سرعت بالا، راندمان زیاد، مناسب نمونه‌های کم‌حجم
بهترین کاربرد: استخراج DNA/RNA، رسوب‌گیری سلول، کارهای روتین با میکروتیوب


۲. روتور چرخشی (Swing-out)

  • لوله‌ها در حالت چرخش کاملاً عمودی قرار می‌گیرند.

  • جداسازی لایه‌ها تمیزتر و دقیق‌تر انجام می‌شود.

مزایا: مناسب حجم‌های بالا، جداسازی لایه‌ای بدون آلودگی
بهترین کاربرد: سرم/پلاسمای خون، نمونه‌های حجیم، تست‌های بالینی


۲. ظرفیت و نوع لوله‌های مورد استفاده

روتور باید با نوع لوله‌های مصرفی شما سازگار باشد:

● میکروتیوب (۰.۲ تا ۲ میلی‌لیتر)

بهترین گزینه: روتور زاویه ثابت

● لوله خون (۵–۱۰ میلی‌لیتر یا ژل‌دار)

بهترین گزینه: روتور چرخشی

● فالکون ۱۵ یا ۵۰ میلی‌لیتری

بهترین گزینه: روتور چرخشی یا زاویه ثابت با ظرفیت بالا

● کیت‌های تخصصی و فیلترها

بهترین گزینه: روتور زاویه ثابت با سرعت بالا

اگر نوع لوله‌های خاصی دارید (مانند PCR strip)، باید روتور مخصوص سفارش دهید.


۳. محدوده سرعت و RCF مورد نیاز

هر آزمایش نیاز به سرعت و RCF خاص دارد. هنگام انتخاب روتور باید به موارد زیر توجه کنید:

● سرعت حداکثر مجاز روتور (RPM)

مثلاً ۱۵٬۰۰۰ RPM یا ۲۴٬۰۰۰ RPM

● RCF (نیروی گریز از مرکز)

مشخص می‌کند جداسازی چقدر سریع و کامل انجام می‌شود.

نکته مهم:

هر روتور ظرفیت سرعت خاصی دارد.
اگر دستگاه شما ۱۵٬۰۰۰ RPM دارد اما روتور فقط تا ۱۲٬۰۰۰ RPM مجاز است، نمی‌توانید از تمام توان دستگاه استفاده کنید.


۴. جنس روتور

روتورها معمولاً از سه جنس ساخته می‌شوند:

۱. آلومینیومی

  • سبک

  • بادوام

  • قیمت مناسب
    مناسب کارهای روتین آزمایشگاهی

۲. استیل تقویت‌شده

  • مقاوم در برابر فشار

  • مناسب سرعت‌های بالا
    مناسب کاربردهای تحقیقاتی و تخصصی

۳. فیبر کربن

  • بسیار سبک

  • مقاوم در برابر خوردگی

  • کاهش لرزش و افزایش عمر دستگاه
    مناسب آزمایشگاه‌های پیشرفته و کارهای طولانی‌مدت


۵. ایمنی: مهم‌ترین فاکتور overlooked

هنگام انتخاب روتور، به خصوصیات ایمنی زیر توجه کنید:

✔ درپوش قفل‌دار

جلوگیری از پرتاب نمونه در صورت شکست لوله

✔ مقاومت در برابر خوردگی

ویژه کار با خون، مواد شیمیایی و بافرهای قوی

✔ تحمل دما

برای سانتریفیوژهای یخچال‌دار بسیار مهم است

✔ طراحی ضدلرزش

افزایش عمر دستگاه و کاهش صدای کارکرد


۶. سازگاری با برند و مدل دستگاه

همیشه باید روتوری انتخاب کنید که کاملاً با مدل سانتریفیوژ شما سازگار باشد.

موارد زیر را بررسی کنید:

  • نوع قفل روتور

  • تعداد جایگاه لوله

  • ابعاد و وزن روتور

  • پشتیبانی از آداپتورهای مختلف


    ۷. هزینه نگهداری و طول عمر

    روتورهایی با کیفیت پایین:

    • سریع‌تر دچار خوردگی می‌شوند

    • نیاز به تعویض بیشتری دارند

    • ممکن است به دستگاه آسیب بزنند

    روتور با کیفیت بالاتر، حتی با قیمت بیشتر، در بلندمدت به‌صرفه‌تر است.

 

روتور سانتریفیوژ چیست و چگونه کار می‌کند؟

روتور یکی از مهم‌ترین بخش‌های سانتریفیوژ آزمایشگاهی است؛ قطعه‌ای گرد و مقاوم که لوله‌های نمونه روی آن قرار می‌گیرند و با چرخش سریع، عملیات جداسازی ذرات را انجام می‌دهد. عملکرد صحیح سانتریفیوژ تا حد زیادی به نوع، طراحی و کیفیت روتور وابسته است. آشنایی با ساختار و نحوه کار روتور، به انتخاب درست، افزایش کیفیت آزمایش‌ها و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی کمک می‌کند.


روتور سانتریفیوژ چیست؟

روتور (Rotor) قطعه‌ای چرخان است که هنگام روشن بودن سانتریفیوژ، با سرعت بسیار بالا به گردش درمی‌آید. لوله‌های نمونه داخل جایگاه‌های مخصوص روتور قرار می‌گیرند و نیروی گریز از مرکز ایجادشده باعث جداسازی اجزای مختلف نمونه می‌شود.

این بخش معمولاً از آلیاژهای مقاوم ساخته می‌شود، زیرا باید:

  • فشار بسیار زیاد

  • لرزش

  • تغییرات دمایی

  • مواد شیمیایی خورنده

را تحمل کند.


روتور چگونه کار می‌کند؟ (مکانیزم عملکرد)

عملکرد روتور بر پایه تولید نیروی گریز از مرکز (RCF) است. در زمان چرخش:

۱. روتور با سرعت بالا می‌چرخد

این سرعت می‌تواند از ۱۰۰۰ تا ۳۰،۰۰۰ دور در دقیقه باشد (بسته به نوع دستگاه).

۲. نیروی گریز از مرکز به نمونه وارد می‌شود

ذرات سنگین‌تر به سمت کف لوله حرکت می‌کنند و ته‌نشین می‌شوند.

۳. مایع سبک‌تر در بخش بالاتر لوله باقی می‌ماند

به این ترتیب، اجزای نمونه از هم تفکیک و جدا می‌شوند.

این فرآیند در تست‌هایی مثل:

  • جداسازی سرم و پلاسما

  • رسوب‌گیری سلولی

  • استخراج DNA/RNA

  • خالص‌سازی پروتئین‌ها

  • فیلترهای میکروولی

کاربرد حیاتی دارد.


انواع روتور سانتریفیوژ و نحوه عملکرد آن‌ها

۱. روتور زاویه ثابت (Fixed Angle Rotor)

در این مدل، لوله‌ها با زاویه مشخص (معمولاً ۲۵–۴۵ درجه) قرار می‌گیرند.
در زمان چرخش، ذرات به‌صورت مستقیم به سمت دیواره انتهایی لوله هدایت شده و ته‌نشین می‌شوند.

ویژگی‌های عملکردی

  • سرعت بالا

  • زمان جداسازی کم

  • رسوب‌گیری کامل و دقیق

  • مناسب برای نمونه‌های کم‌حجم


۲. روتور چرخشی یا سوییینگ (Swing-out Rotor)

در این نوع روتور، بازوها هنگام چرخش باز می‌شوند و لوله کاملاً عمودی می‌شود.

نتیجه

  • جداسازی لایه‌ای دقیق‌تر

  • مناسب برای نمونه‌های بزرگ و خون‌شناسی

  • کاهش احتمال آلودگی لایه‌ها


۳. روتور عمودی (Vertical Rotor)

لوله‌ها در حالت عمودی قرار می‌گیرند و طراحی آن‌ها برای فرآیندهای فوق‌سریع و تخصصی است.

کاربردها

  • جداسازی گرادیانی

  • آزمایش‌های مولکولی حساس

  • سانتریفیوژهای اولترا


اجزای روتور سانتریفیوژ

روتور معمولاً شامل بخش‌های زیر است:

  • جایگاه لوله (Holes)

  • بازوهای چرخشی (در مدل Swing-out)

  • درپوش قفل‌دار ایمنی

  • محور اتصال به موتور

  • آداپتورهای لوله برای سایزهای مختلف

طراحی صحیح این بخش‌ها باعث کاهش لرزش، افزایش عمر دستگاه و جلوگیری از شکستن لوله‌ها می‌شود.


روتور از چه جنسی ساخته می‌شود؟

۱. آلومینیوم تقویت‌شده

  • سبک

  • مقرون‌به‌صرفه

  • مناسب مصارف روزمره

۲. استیل ضدزنگ

  • تحمل فشار و سرعت بالا

  • مقاوم در برابر خوردگی

۳. فیبر کربن

  • بسیار سبک

  • مناسب سرعت‌های بسیار بالا

  • لرزش کمتر، صدای کمتر

  • طول عمر طولانی‌تر


چه عواملی بر عملکرد روتور تأثیر می‌گذارد؟

✔ سرعت مجاز (Maximum RPM)

هر روتور محدوده سرعت خاصی دارد.

✔ RCF قابل پشتیبانی

نیروی گریز از مرکز وابسته به طراحی روتور است.

✔ تعادل نمونه‌ها

نمونه‌ها باید همیشه بالانس باشند تا لرزش کم و عملکرد پایدار حفظ شود.

✔ سازگاری با دستگاه

هر برند طراحی قفل و اندازه متفاوتی دارد.


روتور چه زمانی باید تعویض شود؟

حتی بهترین روتورها نیز طول عمر محدود دارند. شرایطی که نشان می‌دهد زمان تعویض رسیده:

  • خوردگی سطح

  • ترک‌های ریز

  • تغییر شکل جایگاه لوله

  • لرزش غیرمعمول در زمان چرخش

  • آسیب ناشی از استفاده با سرعت نادرست


چرا شناخت روتور برای کاربران مهم است؟

شناخت درست روتور به شما کمک می‌کند:

  • بهترین نوع روتور را برای آزمایشگاه انتخاب کنید

  • از آسیب به سانتریفیوژ جلوگیری کنید

  • کیفیت جداسازی را افزایش دهید

  • مصرف انرژی و زمان را کاهش دهید

  • طول عمر دستگاه را بالا ببرید

این اطلاعات به‌خصوص برای خرید سانتریفیوژ نقش بسیار مهمی دارد و باعث می‌شود انتخاب دقیق‌تری انجام شود.

مصرف کننده محترم در صورت بروز هرگونه مشکل، سوال، نقطه نظر و شکایات در رابطه با دستگاه و یا هرگونه پیشنهاد می توانید با شماره تلفن های قسمت پشتیبانی شرکت آرنا ژن تجهیز  به شماره 02188355821 تماس حاصل فرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *